Lech Jankowski - Bez Obrazy

Otwarcie wystawy 16.04.1999, zamknięcie wystawy 25.04.1999
Wernisaż 16.04.1999, 19:00

Marian Golka - Meandry snów

Choć codzienność i świat oniryczny wzajemnie przenikają się, wchodzą w swoje domeny i wadzą ze sobą, to zazwyczaj nie mamy wątpliwości, w której z tych sfer przebywamy. Wiemy dobrze, że albo znosimy zwykłą codzienność, albo zanurzeni jesteśmy w rozlewiskach snu. Patrząc na obrazy Lecha Jankowskiego wędrujemy w świecie snów â€“ nocnych marzeń, tęsknot, niepokojów.

To oczywiście nie jest sfera obca nam. Odnajdujemy tam jakby znajome rekwizyty, tyle że przekształcone, odnajdujemy prawie nieczytelne symbole, spotykamy jakby zwykłych ludzi a przecież karykaturalnie odmienionych. To wszystko zanurzone Jest w świetle nieco przymglonego księżyca â€“ takiego, gdy noc zaczyna dogorywać. Albo światła dnia, które nie wie jeszcze, że za chwilę ma się ujawnić. To są przecież godziny, w których wszystko może się zdarzyć. To jest właśnie czas, w którym splata się kolor z szarością, niezwykłość z banalnością, marzenia z rutyną. To są także chwile, w których tworzą się niezwykłe czasoprzestrzenie.

W obrazach Lecha obecne są przestrzenie o skomplikowanej strukturze, których â€žgeometria" jest mało geometryczna, a â€žlogika" mało logiczna. Albo inaczej: są to przestrzenie o własnej â€žgeometrii" i â€žlogice". Wydaje się, że nie znamy tych przestrzeni, a przecież skądinąd czujemy, że nie są one nam do końca obce. Odnosimy wrażenie, że już w podobnych bywaliśmy. Może znamy je z własnych snów, a może są to właśnie uniwersalne formy prawdziwych przestrzeni, te uporządkowane zaś, które znamy na co dzień, są sztuczne i nieprawdziwe, przypadkowe i niepotrzebne? Bo przecież tylko w tych zawiłych przestrzeniach symbole mogą znaleźć sobie ciepłe schronienie. Tylko tam mogą być przekonujące i czarujące zarazem.
W obrazach Lecha Jankowskiego symbole są dyskretne. Możemy tylko mniemać, że długie nogi kobiet w butach na wysokich obcasach same wędrują w marzeniach mężczyzn przewracających się z boku na bok podczas bezsennych nocy dobrych nadziei. Czy te długie nogi są tak nieosiągalne i niedotykalne jak te nadzieje? Nie chce się w to wierzyć. A może są to nogi upadłych aniołów, które nie bardzo wiedzą, do czego mogą im służyć? Skąd anioły mogą przypuszczać, że właśnie do uniesienia. Do uniesienia naszych spojrzeń.

Są tu też łabędzie. Mniejsze i większe, pojedyncze i w stadach, na pierwszym
planie i schowane. Czy z kolei są to marzenia kobiet â€“ samozwańczych Led, które w szczelinach snów schowały swoje oczekiwania na powiatowego Zeusa? Kobiet, które w wolnych chwilach bezskutecznie ostrzą sobie zęby i paznokcie. Bezskutecznie, gdyż heros zajęty jest pracą na nocnej zmianie. Trzeba też pamiętać, że te białe łabędzie wcale nie są niewinne. Są często drapieżne i zadzierzyste. Może też są one innym wcieleniem upadłych aniołów?

Z tego, co tu napisano, można by odnieść wrażenie, że obrazy Lecha przepojone są jakąś mroczną i złą fantasmagorią, że niepokoją i drażnią. Tymczasem wcale tak nie jest. Są one spokojne, pogodne, chciałoby się napisać - przytulne. Z pewnością mogą się po prostu podobać, l takie wrażenie wywołują, gdy patrzy się na nie po raz pierwszy. Natychmiast można się z nimi zaprzyjaźnić i polubić je. Cieszą oczy i serce.

Na kilku obrazach są też kwiaty. Niewyraźne, wiotkie, delikatne. Zawsze jednak żywe, przeważnie też zielone â€“ jak wiosną, jak w młodości. Może są to marzenia samego Artysty?

Trzeba też przypomnieć, że kolejne wystawy artysty, choć stosunkowo rzadkie, są z jednej strony nowymi propozycjami, z drugiej zaś są nader konsekwentne. Lech Jankowski dobrze się czuje w swojej poetyce na poły metaforycznej, na poły karykaturalnej, za pomocą której stwarza świat bajeczny i oniryczny zarazem. l co jest bardzo ważne: jego obrazy nie są zbyt rozgadane. To raczej milczące odludki, z których trzeba wydobywać słowo po słowie, to obrazy, których symbole mówią raczej szeptem niżeli pełnym głosem. Wystarczy jednak chwila skupienia, by dialog z nimi był wymowny.